Piotrkowska 102A, 90-004 Łódź | Tomasz Jankowski +48 505 028 137 | Wojciech Płóciennik +48 600 890 972

CO WCHODZI W SKŁAD MAJĄTKU OSOBISTEGO KAŻDEGO Z MAŁŻONKÓW ?

  1. przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej

Najczęściej chodzi tu o przedmioty nabyte przed zawarciem małżeństwa, skoro wspólność ustawowa powstaje z chwilą jego zawarcia, chyba że małżonkowie zawarli tzw. majątkową umowę małżeńską (intercyzę).

  1. przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił

Co do zasady przedmioty nabyte przez dziedziczenie – ustawowe jak i testamentowe, zapis - zwykły albo windykacyjny lub darowiznę wchodzą automatycznie do majątku osobistego, chyba, że darczyńca wyraźnie zastrzeże, że dany przedmiot ma wejść w skład majątku wspólnego małżonków.

Jednakże w odniesieniu do przedmiotów zwykłego urządzenia domowego istnieje odwrotna reguła. Przedmioty zwykłego urządzenia domowego służące do użytku obojga małżonków są objęte wspólnością ustawową także w wypadku, gdy zostały nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił. Uniknięcie tego skutku jest możliwe w przypadku wyraźnego zastrzeżenia, że dane przedmioty mają wejść do majątku osobistego.

 

  1. prawa majątkowe wynikające ze wspólności łącznej podlegającej odrębnym przepisom

W praktyce dotyczy to praw wchodzących w skład majątku spółki cywilnej.

 

  1. przedmioty majątkowe służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków

Do tej kategorii możemy zaliczyć np. odzież, zegarek, przedmioty niezbędne do nauki lub pracy zarobkowej, przedmioty ortopedyczne, okulary, aparat słuchowy, pojazd inwalidzki niezbędny dla małżonka będącego inwalidą, przedmioty ozdobne, sprzęt wędkarski czy sprzęt sportowy. Nie zaliczymy do tej kategorii samochodu osobowego, gdyż jako środek komunikacji może służyć zaspokojeniu potrzeb innych członków rodziny.

 

  1. prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie

Do tej kategorii możemy zaliczyć prawo do alimentów, użytkowanie, służebności osobiste, jak również prawo dożywocia przysługujące jednemu z małżonków.

 

 

  1. przedmioty uzyskane z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia albo z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; nie dotyczy to jednak renty należnej poszkodowanemu małżonkowi z powodu całkowitej lub częściowej utraty zdolności do pracy zarobkowej albo z powodu zwiększenia się jego potrzeb lub zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość

Uwaga! Jednorazowe odszkodowanie przyznane jednemu z małżonków z powodu śmierci najbliższego członka rodziny, zalicza się do majątku wspólnego na zasadach ogólnych (zob. M. Goettel, Wynagrodzenie szkody na osobie jako przedmiot majątku małżonków, NP 1987, Nr 5, s. 62–63).

 

 

  1. wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej jednego z małżonków

Uwaga! Do majątku wspólnego małżonków należy pobrane przez każdego z nich wynagrodzenie oraz dochody z innej działalności zarobkowej. Natomiast wierzytelności – zarówno wymagalne jak i niewymagalne - z tytułu wynagrodzenia za pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej należą do majątku osobistego.

 

  1. przedmioty majątkowe uzyskane z tytułu nagrody za osobiste osiągnięcia jednego z małżonków

Są nimi nagrody za osiągnięcia twórcze, tj. nagrody artystyczne, literackie, naukowe oraz nagrody niemające charakteru twórczego np.. nagrody sportowe, nagrody za ratowanie życia ludzkiego. Nie są natomiast nagrodami w tym sensie nagrody określone przez przepisy prawa pracy i układy zbiorowe, takie jak np. trzynasta pensja.

 

  1. prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy

Uwaga! Korzyści (dochody) jakie te prawa przynoszą np. w wyniku udzielenia licencji zalicza się do majątku wspólnego.

 

  1. przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej

Przewidziana w art. 33 pkt 3 KRO tzw. surogacja polega na zastąpieniu jednego składnika majątku odrębnego innym składnikiem. Przesłankami tak rozumianej surogacji są - jak się przyjmuje - dwa wymagania: po pierwsze, aby jedno i to samo zdarzenie spowodowało wyjście określonego przedmiotu z majątku odrębnego i nabycie innego przedmiotu majątkowego, oraz po drugie, aby przedmiot nabyty był uzyskany także w sensie ekonomicznym kosztem majątku odrębnego (Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 12 maja 2000 r. V CKN 50/00).